TEORIA DUFFY

Psycholog amerykański Elisabeth Duffy już w 1930 r.stwo­rzyła podstawy teorii, która została szczegółowo przedstawiona w jej książce Activation and Behavior” (1962). W książce tej sformułowała „teorię aktywacji”, odnoszącą się do motywacji i emocji. Teoria aktywacji jest zgodna z jednym z głównych kierunków we współczesnej teorii motywacji. Rozpatrując tę teorię z perspektywy historycznej, musimy dojść do […]

ZUPEŁNIE INNA SZKOŁA

Zupełnie inną szkołę w psychologii osobowości reprezentuje grupa teoretyków określanych wspólną nazwą „psychologów humanistycznych”. Jednym z pionierów tego podejścia był Gordon W. Allport. Dzięki jego znanej książce Personality (1937) przeniesiona została na grunt amerykański „filozofia personalistyczna” niemieckiego psychologa W. Sterna. Allport jest zwolennikiem idiograficznego podejścia do osobowości, tj. podejścia opisowego, które traktuje każdą osobę jako […]

WIELE WARTOŚCIOWYCH PRAC

W psychologii osobowości można odnotować wiele wartościo­wych prac badawczych i teoretycznych, nie pozostających pod wpływem szkoły Murraya.Jednym z najwybitniejszych współczesnych badaczy zajmują­cych się teorią osobowości jest brytyjsko-amerykański psycho­log Raymond B. Cattell. Odegrał on jedną z głównych ról w rozwijaniu metody analizy czynnikowej, stosowanej w ba­daniach nad osobowością.Metoda ta jest matematyczną analizą statystyczną, polegającą na konstruowaniu […]

OCZEKIWANIE ZMIANY

Tak więc motyw w teorii McClellanda jest oczekiwaniem zmia­ny afektywnej. Pierwotne zmienne zwane „zmianami afektyw- nymi” są przede wszystkim zmiennymi dynamicznymi. Nabyta, bardziej poznawcza i ukierunkowująca zmienna jest zwana „oczekiwaniem”. Motyw jest więc w teorii McClellanda zmien­ną złożoną, czyli wektorową .Ten „kierunek poznawczy” w teorii motywacji rozwinął dalej najbliższy współpracownik McClellanda, John W. Atkinson. Opracował […]

DLA WSPÓŁCZESNEJ PSYCHOLOGII

Symptomatyczne dla współ­czesnej psychologii jest także to, że McClelland wraz z współ­pracownikami skupili się w swoich badaniach i poszukiwaniach teoretycznych głównie na jednej zmiennej motywacyjnej, na tzw. motywie osiągnięć (zob. McClelland i in., 1953). Na pod­stawie swych badań wykazali oni, że różnice indywidualne w sile motywu osiągnięć, mierzone za pomocą TAT, są zależne od środowiska, […]

POTRZEBY PSYCHOGENNE

Potrzeby psychogenne, które są nabyte i zdeterminowane przez zewnętrzne sytuacje „nacisku”, należą tu np. potrze­by afiliacji, osiągnięć, dominacji itd.Teoria Murraya wywarła wielki wpływ na wiele współczes­nych teorii osobowości. Oprócz tego Murray stworzył ważne narzędzie do badania motywacji i osobowości człowieka, tzw. Test Apercepcji Tematycznej (TAT). Jest to test projekcyjny, ‚używany niemal tak powszechnie jak test […]

WYNIK DEFINICJI

Z tej definicji jasno wynika, że potrzeba w ujęciu Murraya różni się znacznie od potrzeby w ujęciu Hulla i innych przed­stawicieli teorii uczenia się. W ujęciu Hulla potrzeba była terminem opisowym, odnoszącym się do zmiennej, która daje się kontrolować eksperymentalnie — stanu istniejącego w na­rządzie „obwodowym”, poza mózgiem, i dlatego w zasadzie dającego się obserwować […]

JEDEN Z BADACZY

Jednym z badaczy pozostających pod wpływem Lewina i Freu­da, a zwłaszcza tego ostatniego, był Henry A. Murray. Wraz ze współpracownikami z Harvard’s Psychological Clinic prze­prowadził on badania kliniczne i eksperymentalne 50 studen­tów college’u, a uzyskane wyniki przedstawił w głośnej obec­nie książce Exploration in Personality (1938).W pracy tej Murray wyłożył swoją teorię potrzeb, które uwa­ża za […]

DEFINIOWANE NAPIĘCIE

  Najistotniejszą zmienną w ostatniej teorii Lewina jest „siła psychologiczna” (psychological force). Jest to zmienna wek­torowa, mająca, według definicji, natężenie (strength) i kie­runek, które stanowią funkcje dwóch dalszych zmiennych „na­piąć ia” i „wartości” (valence).W ten sposób otrzymujemy wzór: B = f (siła) = f (napięcie, wartość).Napięcie jest definiowane jako stan układu hipotetycznej oso­by, reprezentujący potrzebę istniejącą […]

INNY ZNACZĄCY PSYCHOLOG

Innym znaczącym psychologiem pozostającym do pewnego stopnia pod wpływem Freuda, ale bardziej związanym z kla­syczną psychologią eksperymentalną i teorią postaci, był psy­cholog niemiecko-amerykański Kurt Lewin. Już w czasach pierwszej wojny światowej przeprowadził on eksperymenty, w wyniku których poddał krytycznej rewizji teorię tendencji determinujących N. Acha. W teorii Lewina termin ten odnosi się do zmiennych dynamicznych, […]